Қазақстан Республикасында кеме қатынасының қауіпсіздігін қамтамасыз ету
Кілт сөздер:
кеме қатынасы, көліктік қылмыстық құқық бұзушылықтар, Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі, теңіз және өзен көлігі, шағын көлемді кемелер, қылмыстық жауапкершілік, қауіпсіздік., shipping, transport offenses, Criminal Code of the Republic of Kazakhstan, sea and river transport, small vessels, criminal liability, safety.Аңдатпа
Қазақстан Республикасындағы кеме қатынасы ел экономикасының стратегиялық маңызды құрамдас бөліктерінің бірі болып табылады. Өзен тасымалы өзен көлігін пайдалануға болатын өзендерде дамыды. Қазақстан теңізге шыға алмайды, бірақ мәртебесі көп жылдар бойы даулы болған Каспий теңізі (көл) бар. 2018 жылы 12 тамыз айында ғана Әзірбайжан, Иран, Қазақстан, Ресей, Түркіменстан мемлекеттері басшыларының Бесінші Каспий саммитінде Каспий теңізінің құқықтық мәртебесі туралы Конвенция қабылданды.
Теңізге шығу мүмкіндігі жоқ екендігін ескере отырып, Қазақстан Республикасында кеме қатынасы қауіпсіздігі мәселелері әдебиетте егжей-тегжейлі қарастырылмаған. Дегенмен, 2014 жылғы Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексінің 14-тарауында көліктік құқық бұзушылықтар үшін жауапкершілік «көліктік қылмыстық құқық бұзушылықтар» оның ішінде «теміржол, әуе, теңіз немесе өзен көлігінің қозғалысы немесе пайдалану қауіпсіздігі қағидаларын бұзу» 344-бабында көзделген. Біздің зерттеуіміз қылмыстық құқық бұзушылықтың осы құрамын қарастырады, норманы дұрыс қолдану елдегі кеме қатынасының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге ықпал етеді.